Aθαμανικά Όρη

Η περιοχή βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα του νομού Άρτας και είναι το φυσικό σύνορο μεταξύ της Ηπείρου και της Θεσσαλίας. Από γεωλογική άποψη τα Αθαμανικά Όρη ανήκουν στη ζώνη Ολωνού-Πίνδου και το κύριο υπόστρωμά τους είναι ο ασβεστόλιθος με σποραδική εμφάνιση του φλύσχη. Η υψηλότερη κορυφή τους είναι το Καταφίδι με υψόμετρο 2.939μέτρα. οι πλαγιές του βουνού διασχίζονται από πολλές πηγές και μικρά ρέματα. Το κύριο ρέμα είναι γνωστό ως «Ρέμα της Κρανιάς» και χύνεται στον ποταμό Καλλαρίτικο (Μελισσουργιώτικος). Ο Καλλαρίτικος είναι ένας από τους παραπόταμους του Αράχθου. Στην περιοχή υπάρχουν δύο όμορφοι καταρράκτες, ο ένας κοντά στο χωριό Καταρράκτης και ο άλλος κοντά στο χωριό Θεοδώριανα. Στην ανατολική πλευρά των Αθαμάνων υπάρχουν δύο οροπέδια που ονομάζονται Επάνω Κωστελάτα και Κάτω Κωστελάτα και χρησιμοποιούνται από τους ντόπιους ως βοσκότοποι. Τα Αθαμανικά Όρη κατά το παρελθόν είχαν πυκνά δάση. Τα τελευταία όμως χρόνια έχουν υποστεί έντονη αποψίλωση που οφείλεται στην εκτεταμένη υλοτομία και την βόσκηση. Για το λόγο αυτό υπάρχουν στην περιοχή μεγάλες γυμνές εκτάσεις. Στα ορεινά οικοσυστήματα των Αθαμάνων μπορεί κανείς να βρει πυκνά δασωμένες πλαγιές με δάση κωνοφόρων και πλατύφυλλων φυλλοβόλων δρυών. Στα δάση των κωνοφόρων απαντά ο ίταμος (Taxus baccata), είτε ως μεμονωμένα άτομα είτε με τη μορφή μικρών συστάδων.

Όσον αφορά τους οικότοπους, η περιοχή απαρτίζεται από ορεινά και μεσογειακά χέρσα εδάφη με ακανθώδεις θάμνους, Δάση σκληρόφυλλων που χρησιμοποιούνται για βοσκή με Quercus ilex, Λιθώνες βαλκανικής χερσονήσου, Ευμεσογειακά ασβεστολιθικά απόκρημνα βράχια της Ελλάδας, Απόκρημα ορεινά βράχια της Κεντρικής Ελλάδας, Δάση οξυάς της φυτοκοινωνίας Luzulo-Fagetum, Ελληνικά δάση οξυάς με Abies borisii-regis, Δάση με Quercus frainetto, Δάση πλατάνου της Ανατολής (Platanion orientalis), Δάση με Quercus ilex, Δάση ορεινών κωνοφόρων με πευκοδάση Pinus nigra ssp. pallasiana, Δασώδεις φυτοκοινωνίες με foetidissima Juniperus

Στην ευρύτερη περιοχή θα συναντήσουμε το φυτικό είδος Solenanthus albanicus και τα ζωικά είδη Bombina variegata και Vipera ursine, τα οποία τελούν υπό καθεστώς προστασίας).

Τέλος η σπουδαιότητα της απομακρυσμένης περιοχής της οροσειράς των Τζουμέρκων έγκειται στο γεγονός ότι έχει πλούσια και ενδιαφέρουσα χλωρίδα που περιλαμβάνει σπάνια και χαρακτηριστικά είδη της ορεινής και αλπικής ζώνης. Στην περιοχή υπάρχει το είδος Solenanthus albanicus, το οποίο είναι πολύ σπάνιο στην Ελλάδα πιθανόν λόγω της παρουσίας του σε περιοχές που βόσκονται. Στην περιοχή συναντάται επίσης σημαντικός αριθμός ενδημικών τάξεων. Μερικά από αυτά είναι τοπικά ενδημικά και άλλα θεωρούνται απειλούμενα. Η περιοχή είναι υπό καθεστώς προστασίας σε Εθνικό και Περιφερειακό επίπεδο ως καταφύγιο θηραμάτων και σε Διεθνές επίπεδο ως Σημαντική Περιοχή για τα πουλιά.

Κείμενα:

  • Βασίλης Χρήστου, Διευθύνων Σύμβουλος της 'Πίνδος Περιβαλλοντική'
  • Λεοντίου Σταυρούλα, Περιβαλλοντολόγος