Κεντρικό Ζαγόρι

Η περιοχή του Ζαγορίου βρίσκεται σε υψόμετρο 1265 μέτρα, έχει έκταση 33.570 εκτάρια και ανήκει στον νομό Ιωαννίνων. Περιλαμβάνει 46 χωριά (τα Ζαγόρια ή Ζαγοροχώρια) και διαιρείται σε δυτικό, κεντρικό και ανατολικό Ζαγόρι. Το κεντρικό Ζαγόρι περιλαμβάνει λόφους με δάση φυλλοβόλων δρυών, ρέματα, βοσκότοπους, καθώς και παραδοσιακά χωριά και γέφυρες. Στα εκτεταμένα δάση πλατύφυλλων κυρίαρχο είδος είναι η πλατύφυλλη δρυς (Quercus frainetto) που σχηματίζει είτε αμιγείς είτε μικτές συστάδες με άλλα είδη δρυός (Q. cerris, Q. pubescens κλπ.) ή με Carpinus orientalis, Ostrya carpinifolia, Fraxinus ornus, Castanea sativa, Acer sp. κλπ. Στην περιοχή του δάσους υπάρχουν μερικώς δασωμένες εκτάσεις με πουρνάρι (Quercus coccifera) ή ακόμη και γυμνό έδαφος. Το είδος Juniperus communis συμμετέχει στους σχηματισμούς των ξηρών ασβεστολιθικών λιβαδιών. Στα ανώτερα υψόμετρα η υβριδογενής ελάτη (Abies borissi-regis) σχηματίζει αμιγείς συστάδες ή μικτές συστάδες με μαύρη πεύκη (Pinus nigra ssp. pallasiana), οξυά Fagus sylvatica και διάφορα είδη φυλλοβόλων δρυών (κυρίως με Q. frainetto). Οι σχηματισμοί της ελάτης αναπτύσσονται ταχύτατα σε βάρος των άλλων, ιδίως εκείνων της μαύρης πεύκης, τους οποίους τείνουν να αντικαταστήσουν. Ο Βοϊδομάτης, παραπόταμος του Αώου, διασχίζει το Κεντρικό Ζαγόρι. Οι όχθες του καλύπτονται από εκτεταμένα παρόχθια δάση με είδη ιτιάς (Salix sp.) και λεύκας (Populus sp.), καθώς και με μερικά άτομα πλατάνου (Platanus orientalis). Στις υγρές τοποθεσίες του κοινοτικού δάσους του Τσεπελόβου αναπτύσσονται μερικά διάσπαρτα άτομα ίταμου (Taxus baccata).

Η περιοχή περιλαμβάνει τους εξής τύπους οικοτόπων: ορεινά και μεσογειακά χέρσα εδάφη με ακανθώδεις θάμνους, Υψηλούς θαμνώνες με Juniperus oxycedrus, φρύγανα Sarcopoterium spinosum, Δάση καστανιάς, Ελληνικά δάση οξυάς με Abies borissi-regis, Δάση με Quercus frainetto, Δάση-στοές με Salix alba και Populus alba, Δάση με Quercus ilex, Δάση ορεινών κωνοφόρων με πευκοδάση Pinus nigra ssp. pallasiana, Μεσογειακά πευκοδάση με ενδημικά είδη πεύκων της Μεσογείου περιλαμβανομένων των Pinus mugo και Pinus leucodermis, Δασώδεις φυτοκοινωνίες με Juniperus foetidissima. Επίσης απαντώνται τα προστατευόμενα είδη ζώων: Ursus arctos, Lutra lutra, Bombina variegate, Testudo hermanni, Testudo marginata, Elaphe quatuorlineata, Elaphe situla.

Η περιοχή προστατεύεται ως Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά και είναι τόσο σημαντική τόσο για την πανίδα και χλωρίδα της, όσο και για το πανέμορφο τοπίο. Στα εκτεταμένα δάση της μπορεί κανείς να παρατηρήσει μεγάλη ποικιλία δέντρων. Γενικότερα όλη η περιοχή του Ζαγορίου θεωρείται από τους επισκέπτες από τις ελκυστικότερες σε όλη την Ελλάδα.

Κείμενα:

  • Βασίλης Χρήστου, Διευθύνων Σύμβουλος της 'Πίνδος Περιβαλλοντική'
  • Λεοντίου Σταυρούλα, Περιβαλλοντολόγος