Κορυφές όρους Σμόλικα

Είναι η δεύτερη υψηλότερη κορυφή της Ελλάδας, με απότομες κορυφές και εκτενή λιβάδια και βοσκότοπους σε υποαλπικό υψόμετρο. Η περιοχή αυτή του δικτύου Natura 2000 περιλαμβάνει ολόκληρο σχεδόν τον ορεινό όγκο του Σμόλικα (19.975 εκτάρια) από τον Κερασοβίτικο ποταμό και την κορυφή Βούζιον στα βόρεια έως τον ποταμό Αώο στα νότια και από το Σαμαρινιώτικο ρέμα στα ανατολικά έως την κορυφή Κλέφτης (1846μ.) στα δυτικά. Το 90% της έκτασης της περιοχής αυτής του δικτύου Natura 2000 ανήκει στο Νομό Ιωαννίνων και συγκεκριμένα στο Δήμο Κόνιτσας και στις Κοινότητες Διστράτου και Φούρκας, ενώ το 10% ανήκει στο Ν. Γρεβενών. Πρόκειται για μια πλούσια δασική έκταση με εναλλαγή των οικοτόπων, γεγονός που υποδεικνύει τη σημαντικότητα της για ορισμένα από τα πιο σπάνια θηλαστικά της Ευρώπης, όπως είναι η αρκούδα και η βίδρα. Είναι επίσης η μόνη περιοχή της Ευρώπης που συναντάται το σπάνιο ασιατικό είδος «Βερόνικα» (Veronica bornmuelleri). Αξίζει να αναφερθεί ότι ο Αώος ποταμός είναι το νοτιότερο όριο παρουσίας του είδους Pachychilon Pictus και θεωρείται σπάνιο για την Ελλάδα και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ είναι κοινό είδος με μεγάλους πληθυσμούς στις γειτονικές χώρες (Αλβανία, ΠΓΔΜ).

Χαρακτηρίζεται από υποαλπικά λιβάδια, εκτεταμένα δάση μαύρης πεύκης και λιγότερο ελάτης, εξαίσια δάση και συστάδες με ρόμπολα, δάση οξυάς και στα χαμηλότερα υψόμετρα δάση διαφόρων ειδών δρυός, που σταδιακά επεκτείνονται και προς τους εγκαταλειμμένους πλέον αγρούς. Η περιοχή αυτή του δικτύου Natura 2000 διατηρεί εξαίσια ενδιαιτήματα σπάνιων ειδών άγριας πανίδας, όπως της αρκούδας, του ζαρκαδιού, του αγριόγιδου, ορισμένων αρπακτικών πουλιών κ.ά. Από το 2005 ο Σμόλικας εντάσσεται στο Εθνικό Πάρκο της Βόρειας Πίνδου.

Όσον αφορά την πανίδα, η οικολογική αξία της περιοχής φαίνεται από την εμφάνιση των ασπόνδυλων Kirinia climene, Pseudiochazara cingovskii, Pseudochazara graeca coutsisi, Thecla betulae, Agrodiaetus (Heath J. 1981). Επιπλέον συναντάται το απειλούμενο είδος Rhopalocera (πεταλούδες) της Ευρώπης. Η σημαντικότητα της περιοχής είναι μεγάλη για τα αναπαραγόμενα αρπακτικά, αλπικά και δασικά είδη. Στα είδη που χρήζουν προστασία περιλαμβάνονται τα Neophron percnopterus, Circaetus gallicus, Aquila chrysaetos και Pyrrhocorax pyrrhocorax. Όσον αφορά τη χλωρίδα της περιοχής που είναι πλούσια, συναντώνται πολλά taxa. Μεταξύ αυτών, ορισμένα taxa είναι ελληνικά ενδημικά, ένα προστατεύεται από τη Διεθνή Συνθήκη της Βέρνης

Αν και η περιοχή είναι αραιοκατοικημένη και παραμένει ανεκμετάλλευτη, οι τελευταίες δασοκομικές πρακτικές χρόνια υπήρξαν εντατικές και συνεπώς, απειλούν τα δάση και την άγρια ζωή. Επίσης το οδικό δίκτυο δημιούργησε κάποια προβλήματα.

Oλόκληρο το κείμενο σε μορφή .pdf

Κείμενα:

  • Βασίλης Χρήστου, Διευθύνων Σύμβουλος της 'Πίνδος Περιβαλλοντική'
  • Λεοντίου Σταυρούλα, Περιβαλλοντολόγος