Όρη Όρλιακας και Τσούργιακας

Η περιοχή περιλαμβάνει τον ορεινό όγκο του Όρλιακα και τις κορυφές του Τσούργιακα. Η συνολική έκταση της Ζώνης Ειδικής Προστασίας είναι 10.231 εκτάρια. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από βραχώδεις εκτάσεις με ορθοπλαγιές και φαράγγια στη λεκάνη απορροής του Βενέτικου ποταμού. Η βλάστηση περιλαμβάνει δρυοδάση, μικτά αείφυλλα και δάση Μαύρης Πεύκης (Pinus nigra). Υπάρχουν επίσης εγκαταλελειμμένες καλλιέργειες και λιβάδια. Οι κύριες ανθρώπινες δραστηριότητες στην περιοχή είναι η δασοπονία, η αναψυχή και η κτηνοτροφία.

Περιοχή με χαμηλά ασβεστολιθικά βουνά και φαράγγια γύρω από τον ποταμό Βενέτικο. Ο ποταμός έχει μεγάλες εκτάσεις με κροκάλες κατά μήκος της διαδρομής του. Οι κύριοι οικότοποι είναι το δάσος οξιάς Quercus, μεικτό δάσος πλούσιο σε είδη και αραιά δασωμένοι βοσκότοποι. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες είναι η δασοπονία, η αναψυχή, η κτηνοτροφία και το κυνήγι.

Στην περιοχή απαντούν τα εξής ενδιαιτήματα: Τεχνητά τοπία (Καλλιεργήσιμη γη), Βραχώδεις περιοχές (Εσωτερικοί απόκρημνοι βράχοι, Σάρες (Λιθώνες) και ογκόλιθοι), Δάση και δασικές εκτάσεις (Πλατύφυλλα φυλλοβόλα δάση, Μικτά δάση, Αυτοφυή κωνοφόρα δάση), Λιβάδια (Ξερά πυριτιούχα ποολίβαδα), Θαμνώνες (Σκληρόφυλλοι θάμνοι, γκαρίγκ και μακί), Υγρότοποι (Ποτάμια και ρέματα).

Πρόκειται για σημαντική περιοχή για είδη των δασών και των βοσκοτόπων. Το σημαντικότερο στοιχείο της περιοχής είναι η ύπαρξη μεγάλων ορθοπλαγιών και φαραγγιών όπου φωλιάζουν σημαντικοί πληθυσμοί αρπακτικών πουλιών. Ανάμεσα στα σημαντικά είδη πουλιών που απαντώνται στην περιοχή είναι η Ασπροπάρης, το Χρυσογέρακο, ο Πετρίτης, ο Φιδαετός, ο Μαυροπελαργός και η Βουνοσταχτάρα. Στην περιοχή έχει καταγραφεί ένα ζευγάρι Ασπροπάρη στην περιοχή Μοναχητίου - Τρικώμου. Πριν μερικά χρόνια υπήρχε και στο φαράγγι του Βενέτικου.

Οι κύριες απειλές που αντιμετωπίζει η ορνιθοπανίδα της περιοχής είναι η υλοτομία, η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων, η εγκατάλειψη των παραδοσιακών χρήσεων γης, ιδίως της εκτατικής κτηνοτροφίας, η υδροληψία από τον ποταμό, η δημιουργία υδροηλεκτρικών σταθμών, το έντονο κυνήγι, η διάνοιξη δρόμων, οι δραστηριότητες αναψυχής και η υπερβόσκηση των βιοτόπων. Η δημιουργία - λειτουργία ταϊστρών θα βοηθήσει τα πτωματοφάγα αρπακτικά, ενώ η αποκατάσταση των δρυοδασών θα αναβαθμίσει τον βιότοπο των ενδοδασικών ειδών. Η κατασκευή φράγματος θα αποτελούσε απειλή για τα είδη που χρησιμοποιούν τα ποτάμια ενδιαιτήματα.

Στην περιοχή λειτουργεί από το 2003 ο Φορέας Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου. Η περιοχή αποτελεί Ζώνη Ειδικής Προστασίας (GR1310004), καθώς και Σημαντική Περιοχή Περιλαμβάνεται στο Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου. για τα Πουλιά (GR050).

Κείμενα:

  • Βασίλης Χρήστου, Διευθύνων Σύμβουλος της 'Πίνδος Περιβαλλοντική'
  • Λεοντίου Σταυρούλα, Περιβαλλοντολόγος